کدلپر | مستندات | Bash - مقدمه ای بر ترمینال لینوکس و Bash

یکی از قدرتمندترین ویژگی‌های شل‌های یونیکس، قابلیت گسترش (Expansion) است. زمانی که یک دستور را تایپ می‌کنید، شل قبل از اجرای آن، الگوها و کاراکترهای خاصی را توسعه (Expand) می‌دهد و آن‌ها را به لیستی از فایل‌ها، مسیرها یا رشته‌های متناسب تبدیل می‌کند. به این فرآیند، Globbing (یا Pathname Expansion) نیز گفته می‌شود.

درک این مفاهیم به شما امکان می‌دهد که با نوشتن الگوهای کوتاه، عملیات پیچیده‌ای روی تعداد زیادی فایل یا داده انجام دهید.

Wildcards / Globbing

Wildcards (یا کاراکترهای جایگزین) نمادهایی هستند که می‌توانند با یک یا چند کاراکتر در نام فایل‌ها مطابقت داشته باشند. این ویژگی به شما اجازه می‌دهد که گروهی از فایل‌ها را با یک الگوی ساده انتخاب کنید.

سه کاراکتر wildcard اصلی در شل عبارتند از: *، ? و [].

`*` (Asterisk / Star)

نماد ستاره (*) با هر تعداد کاراکتر (از صفر تا بینهایت) مطابقت دارد. این پرکاربردترین wildcard است.

مثال‌ها

انتخاب تمام فایل‌های با پسوند .txt:
```
ls *.txt
```
این دستور تمام فایل‌هایی را که با .txt ختم می‌شوند، لیست می‌کند (مانند file.txt، notes.txt، data_backup.txt).
انتخاب تمام فایل‌هایی که با log شروع می‌شوند:
```
ls log*
```
فایل‌هایی مانند log.txt، logfile.log، log_2024_01_01.txt را انتخاب می‌کند.
انتخاب تمام فایل‌ها در دایرکتوری فعلی:
```
ls *
```
همه‌ی فایل‌ها و دایرکتوری‌ها را لیست می‌کند (البته فایل‌های مخفی که با . شروع می‌شوند را شامل نمی‌شود).
حذف تمام فایل‌های با پسوند .tmp در دایرکتوری فعلی:
```
rm *.tmp
```
تمام فایل‌های موقت را یکجا حذف می‌کند.
کپی تمام فایل‌های با پیشوند backup به دایرکتوری archive/:
```
cp backup* archive/
```
استفاده با * در وسط الگو (فایل‌هایی که شامل draft هستند):
```
ls *draft*
```
فایل‌هایی مانند draft.txt، report_draft.pdf، draft_final.docx را انتخاب می‌کند.

نکته: * به تنهایی (بدون هیچ کاراکتر دیگری) با همه‌ی فایل‌های غیرمخفی مطابقت دارد، اما با دایرکتوری‌ها نیز مطابقت می‌کند. همچنین فایل‌های مخفی (شروع با .) را نادیده می‌گیرد مگر اینکه صراحتاً آن‌ها را مشخص کنید (مثلاً .*).

`?` (Question Mark)

نماد علامت سوال (?) با دقیقاً یک کاراکتر (هر کاراکتری) مطابقت دارد.

مثال‌ها

انتخاب فایل‌هایی با یک کاراکتر بین file و .txt:
```
ls file?.txt
```
با file1.txt، fileA.txt، file_.txt مطابقت دارد، اما با file10.txt یا file.txt مطابقت ندارد.
انتخاب فایل‌هایی با یک حرف یا عدد در موقعیت مشخص:
```
ls report_?.log
```
با report_1.log، report_A.log مطابقت دارد، اما با report_12.log مطابقت ندارد.
چند ? پشت سر هم برای تعداد کاراکترهای دقیق:
```
ls file??.txt
```
با file01.txt، fileAB.txt، file_1.txt مطابقت دارد (دقیقاً دو کاراکتر بین file و .txt).

`[]` (Square Brackets / Character Classes)

براکت‌های مربعی [] به شما اجازه می‌دهند که یک مجموعه یا محدوده‌ای از کاراکترها را مشخص کنید. الگو با دقیقاً یکی از کاراکترهای داخل براکت مطابقت دارد.

ساختارها

ساختار	توضیح	مثال
`[abc]`	یکی از کاراکترهای `a`، `b` یا `c`	`file[123].txt` با `file1.txt`، `file2.txt` و `file3.txt` مطابقت دارد.
`[a-z]`	یک کاراکتر در محدوده‌ی `a` تا `z` (حروف کوچک)	`file[a-z].txt` با `filea.txt` تا `filez.txt` مطابقت دارد.
`[A-Z]`	یک کاراکتر در محدوده‌ی `A` تا `Z` (حروف بزرگ)	`file[A-Z].txt` با `fileA.txt` تا `fileZ.txt` مطابقت دارد.
`[0-9]`	یک کاراکتر در محدوده‌ی `0` تا `9` (اعداد)	`file[0-9].txt` با `file0.txt` تا `file9.txt` مطابقت دارد.
`[!abc]` یا `[^abc]`	هر کاراکتری به جز `a`، `b` یا `c`	`file[!0-9].txt` با فایل‌هایی که یک کاراکتر غیرعددی دارند مطابقت دارد.

مثال‌ها

انتخاب فایل‌هایی که با a، b یا c شروع می‌شوند:
```
ls [abc]*
```
با apple.txt، banana.log، car.pdf مطابقت دارد، اما با dog.txt مطابقت ندارد.
انتخاب فایل‌هایی که با یک عدد ختم می‌شوند:
```
ls *[0-9].txt
```
با file1.txt، report2.txt مطابقت دارد، اما با fileA.txt مطابقت ندارد.
انتخاب فایل‌هایی که پسوند آن‌ها حروف بزرگ است:
```
ls *.[A-Z][A-Z][A-Z]
```
با report.JPG، image.PNG مطابقت دارد.
ترکیب محدوده‌ها:
```
ls file[a-zA-Z0-9].txt
```
با filea.txt، fileZ.txt، file5.txt مطابقت دارد.

نکته: [] مثل ? با دقیقاً یک کاراکتر مطابقت دارد، اما با محدود کردن آن به مجموعه‌ای خاص.

Brace Expansion

Brace Expansion (یا گسترش آکولاد) با استفاده از آکولادهای {} انجام می‌شود و به شما اجازه می‌دهد که رشته‌های متنی دلخواه را تولید کنید. این ویژگی توسط شل انجام می‌شود و مستقل از وجود فایل‌ها است. به عبارت دیگر، برخلاف wildcardها، نیازی نیست که فایل‌ها وجود داشته باشند.

ساختارها

ساختار	توضیح	مثال
`{a,b,c}`	لیستی از رشته‌ها	`file{1,2,3}.txt` به `file1.txt` `file2.txt` `file3.txt` تبدیل می‌شود.
`{1..5}`	محدوده‌ی عددی	`file{1..5}.txt` به `file1.txt` تا `file5.txt` تبدیل می‌شود.
`{a..z}`	محدوده‌ی حروف الفبا	`file{a..d}.txt` به `filea.txt` تا `filed.txt` تبدیل می‌شود.
`{1..10..2}`	محدوده با گام (Step)	`{1..10..2}` به `1 3 5 7 9` تبدیل می‌شود.
`{a,b{1..3},c}`	آکولادهای تو در تو	`{a,b{1,2,3},c}` به `a b1 b2 b3 c` تبدیل می‌شود.

مثال‌ها

ایجاد چند دایرکتوری به‌صورت همزمان:
```
mkdir -p project/{src,docs,tests}
```
این دستور سه دایرکتوری project/src، project/docs و project/tests را ایجاد می‌کند. (با -p دایرکتوری project نیز ساخته می‌شود.)
ساخت فایل‌های با شماره‌گذاری:
```
touch report_{1..10}.txt
```
ده فایل خالی از report_1.txt تا report_10.txt ایجاد می‌شود.
ساخت فایل‌های با حروف الفبا:
```
touch {a..z}.txt
```
۲۶ فایل از a.txt تا z.txt ایجاد می‌شود.
ساخت فایل‌هایی با ترکیب‌های مختلف:
```
touch {jan,feb,mar}_{2024,2025}.log
```
فایل‌هایی مانند jan_2024.log، jan_2025.log، feb_2024.log و ... ایجاد می‌شود.
ساخت محدوده با گام:
```
echo {1..10..3}
# خروجی: 1 4 7 10
```
ساخت محدوده‌های عددی با پیشوند صفر (Zero-padding):
```
echo {01..10}
# خروجی: 01 02 03 ... 10
```

Tilde Expansion

Tilde Expansion با علامت تیلدا (~) انجام می‌شود و به دایرکتوری خانه (Home Directory) کاربر اشاره می‌کند.

ساختارها

ساختار	توضیح
`~`	دایرکتوری خانه‌ی کاربر فعلی.
`~username`	دایرکتوری خانه‌ی کاربر `username`.
`~+`	دایرکتوری کاری فعلی (معادل `$PWD`).
`~-`	دایرکتوری قبلی (معادل `$OLDPWD`).

مثال‌ها

رفتن به دایرکتوری خانه:
```
cd ~
# معادل cd /home/username
```
رفتن به دایرکتوری خانه‌ی کاربر root:
```
cd ~root
# معادل cd /root
```
ارجاع به یک فایل در دایرکتوری خانه:
```
cat ~/.rc
# معادل cat /home/username/.rc
```
رفتن به دایرکتوری قبلی:
```
cd ~-
# معادل cd -
```

Variable Expansion

Variable Expansion به شما اجازه می‌دهد که به مقدار یک متغیر دسترسی پیدا کنید. در شل، متغیرها با علامت $ قبل از نام متغیر، گسترش (Expand) می‌شوند.

مثال‌ها

نمایش مقدار یک متغیر:
```
name="Ali"
echo $name
# خروجی: Ali
```

نمایش متغیرهای محیطی:

echo $HOME
# خروجی: /home/username
echo $PATH
# خروجی: /usr/local/bin:/usr/bin:/bin:/usr/sbin:/sbin
echo $SHELL
# خروجی: /bin/

استفاده از متغیر در دستورات:

FILE="myfile.txt"
cat $FILE
# معادل cat myfile.txt

استفاده از آکولاد برای جدا کردن نام متغیر:

PREFIX="backup"
touch ${PREFIX}_2024.txt
# فایل backup_2024.txt ایجاد می‌شود

نکته: برای دسترسی به متغیرها درون رشته‌های با نقل‌قول دوگانه (" ")، از $ استفاده کنید. در نقل‌قول‌های تکی (' ')، متغیرها گسترش نمی‌یابند.

Command Substitution

Command Substitution به شما اجازه می‌دهد که خروجی یک دستور را به‌عنوان بخشی از دستور دیگر استفاده کنید. دو روش برای انجام این کار وجود دارد: استفاده از بک‌تیک (Backticks) یا $(...).

ساختار کلی:

command1 $(command2)
# یا
command1 `command2`

مثال‌ها

ذخیره‌ی تاریخ فعلی در یک متغیر:

today=$(date +%Y-%m-%d)
echo $today
# خروجی: 2024-07-27

ایجاد یک فایل با نام شامل تاریخ:

touch backup_$(date +%Y%m%d).tar.gz
# فایل backup_20240727.tar.gz ایجاد می‌شود

شمارش تعداد فایل‌های یک دایرکتوری و نمایش پیام:
```
echo "There are $(ls -1 | wc -l) files in this directory."
```

استفاده از خروجی یک دستور به‌عنوان آرگومان دستور دیگر:

cd $(dirname $(which python))
# به دایرکتوری حاوی فایل اجرایی python می‌رود

استفاده از find در cp:
```
cp $(find . -name "*.txt") backup/
```
همه‌ی فایل‌های .txt در زیرشاخه‌ها را به دایرکتوری backup/ کپی می‌کند.

نکته: استفاده از $(...) نسبت به بک‌تیک (`) ارجح است، زیرا تو در تو (Nested) شدن در آن راحت‌تر است و خوانایی بیشتری دارد.

Arithmetic Expansion

Arithmetic Expansion به شما اجازه می‌دهد که محاسبات ریاضی را درون شل انجام دهید. این کار با استفاده از $((...)) انجام می‌شود.

ساختار کلی:

$((expression))

عملگرهای ریاضی

عملگر	توضیح
`+`	جمع
`-`	تفریق
`*`	ضرب (نیاز به escape ندارد در `$((...))`)
`/`	تقسیم (اعداد صحیح)
`%`	باقیمانده (Modulo)
`**`	توان

مثال‌ها

جمع دو عدد:
```
echo $((5 + 3))
# خروجی: 8
```

استفاده از متغیرها در محاسبات:

a=10
b=3
echo $((a + b))
# خروجی: 13
echo $((a / b))
# خروجی: 3 (چون تقسیم صحیح است)
echo $((a % b))
# خروجی: 1

توان:
```
echo $((2 ** 10))
# خروجی: 1024
```

افزایش یک متغیر:

count=5
((count++))    # معادل count=$((count + 1))
echo $count
# خروجی: 6

استفاده در حلقه‌ها:
```
for i in {1..10}; do
    echo $((i * i))
done
```
مربع اعداد ۱ تا ۱۰ را چاپ می‌کند.

خلاصه و جدول مقایسه‌ی انواع Expansion

نوع Expansion	نماد/ساختار	توضیح	مثال
Wildcard / Globbing	`*`, `?`, `[]`	مطابقت با نام فایل‌ها	`ls *.txt`
Brace Expansion	`{}`	تولید رشته‌های دلخواه (مستقل از فایل)	`touch file{1..10}.txt`
Tilde Expansion	`~`	اشاره به دایرکتوری خانه	`cd ~/Documents`
Variable Expansion	`$VAR`	دسترسی به مقدار متغیر	`echo $HOME`
Command Substitution	`$(command)` یا `command`	جایگزینی با خروجی یک دستور	`echo $(date)`
Arithmetic Expansion	`$((expr))`	انجام محاسبات ریاضی	`echo $((5 + 3))`

ترتیب انجام Expansionها

شل این گسترش‌ها را به ترتیب زیر انجام می‌دهد (ترتیب مهم است):

Brace Expansion ({})
Tilde Expansion (~)
Variable Expansion ($VAR)
Command Substitution ($(...))
Arithmetic Expansion ($((...)))
Pathname Expansion / Globbing (*, ?, [])

نکات پیشرفته

غیرفعال کردن Expansion (با استفاده از نقل‌قول‌ها):
- نقل‌قول تکی (' '): همه‌ی Expansionها را غیرفعال می‌کند.
- نقل‌قول دوگانه (" "): بیشتر Expansionها را غیرفعال می‌کند، اما $ (Variable و Command Substitution) و ` و \ را غیرفعال نمی‌کند.
```
echo 'My home is $HOME'
# خروجی: My home is $HOME

echo "My home is $HOME"
# خروجی: My home is /home/username
```
استفاده از set -x برای دیدن فرآیند Expansion:
```
set -x
ls *.txt
set +x
```
این کار به شما نشان می‌دهد که شل هر دستور را چگونه پس از Expansion اجرا می‌کند.
استفاده از eval برای انجام Expansion دو مرحله‌ای:
```
var=ls
eval $var
```
eval دستور را دو بار پردازش می‌کند و امکان استفاده از متغیرها به‌عنوان خود دستور را فراهم می‌کند.

این محتوا کاملا رایگان توسط تیم کدلپر ترجمه شده و در اختیار شما کاربران عزیز قرار گرفته است، هر گونه کپی برداری برای مقاصد غیر رایگان و بدون ذکر منبع، مورد پیگیری قانونی قرار میگیرد.

ترجمه شده از منبع: منبع مستندات

Wildcards / Globbing

سه کاراکتر wildcard اصلی در شل عبارتند از: *، ? و [].

`*` (Asterisk / Star)

نماد ستاره (*) با هر تعداد کاراکتر (از صفر تا بینهایت) مطابقت دارد. این پرکاربردترین wildcard است.

مثال‌ها

انتخاب تمام فایل‌های با پسوند .txt:
```
ls *.txt
```
این دستور تمام فایل‌هایی را که با .txt ختم می‌شوند، لیست می‌کند (مانند file.txt، notes.txt، data_backup.txt).
انتخاب تمام فایل‌هایی که با log شروع می‌شوند:
```
ls log*
```
فایل‌هایی مانند log.txt، logfile.log، log_2024_01_01.txt را انتخاب می‌کند.
انتخاب تمام فایل‌ها در دایرکتوری فعلی:
```
ls *
```
همه‌ی فایل‌ها و دایرکتوری‌ها را لیست می‌کند (البته فایل‌های مخفی که با . شروع می‌شوند را شامل نمی‌شود).
حذف تمام فایل‌های با پسوند .tmp در دایرکتوری فعلی:
```
rm *.tmp
```
تمام فایل‌های موقت را یکجا حذف می‌کند.
کپی تمام فایل‌های با پیشوند backup به دایرکتوری archive/:
```
cp backup* archive/
```
استفاده با * در وسط الگو (فایل‌هایی که شامل draft هستند):
```
ls *draft*
```
فایل‌هایی مانند draft.txt، report_draft.pdf، draft_final.docx را انتخاب می‌کند.

نکته: * به تنهایی (بدون هیچ کاراکتر دیگری) با همه‌ی فایل‌های غیرمخفی مطابقت دارد، اما با دایرکتوری‌ها نیز مطابقت می‌کند. همچنین فایل‌های مخفی (شروع با .) را نادیده می‌گیرد مگر اینکه صراحتاً آن‌ها را مشخص کنید (مثلاً .*).

`?` (Question Mark)

نماد علامت سوال (?) با دقیقاً یک کاراکتر (هر کاراکتری) مطابقت دارد.

مثال‌ها

انتخاب فایل‌هایی با یک کاراکتر بین file و .txt:
```
ls file?.txt
```
با file1.txt، fileA.txt، file_.txt مطابقت دارد، اما با file10.txt یا file.txt مطابقت ندارد.
انتخاب فایل‌هایی با یک حرف یا عدد در موقعیت مشخص:
```
ls report_?.log
```
با report_1.log، report_A.log مطابقت دارد، اما با report_12.log مطابقت ندارد.
چند ? پشت سر هم برای تعداد کاراکترهای دقیق:
```
ls file??.txt
```
با file01.txt، fileAB.txt، file_1.txt مطابقت دارد (دقیقاً دو کاراکتر بین file و .txt).

`[]` (Square Brackets / Character Classes)

ساختارها

ساختار	توضیح	مثال
`[abc]`	یکی از کاراکترهای `a`، `b` یا `c`	`file[123].txt` با `file1.txt`، `file2.txt` و `file3.txt` مطابقت دارد.
`[a-z]`	یک کاراکتر در محدوده‌ی `a` تا `z` (حروف کوچک)	`file[a-z].txt` با `filea.txt` تا `filez.txt` مطابقت دارد.
`[A-Z]`	یک کاراکتر در محدوده‌ی `A` تا `Z` (حروف بزرگ)	`file[A-Z].txt` با `fileA.txt` تا `fileZ.txt` مطابقت دارد.
`[0-9]`	یک کاراکتر در محدوده‌ی `0` تا `9` (اعداد)	`file[0-9].txt` با `file0.txt` تا `file9.txt` مطابقت دارد.
`[!abc]` یا `[^abc]`	هر کاراکتری به جز `a`، `b` یا `c`	`file[!0-9].txt` با فایل‌هایی که یک کاراکتر غیرعددی دارند مطابقت دارد.

مثال‌ها

انتخاب فایل‌هایی که با a، b یا c شروع می‌شوند:
```
ls [abc]*
```
با apple.txt، banana.log، car.pdf مطابقت دارد، اما با dog.txt مطابقت ندارد.
انتخاب فایل‌هایی که با یک عدد ختم می‌شوند:
```
ls *[0-9].txt
```
با file1.txt، report2.txt مطابقت دارد، اما با fileA.txt مطابقت ندارد.
انتخاب فایل‌هایی که پسوند آن‌ها حروف بزرگ است:
```
ls *.[A-Z][A-Z][A-Z]
```
با report.JPG، image.PNG مطابقت دارد.
ترکیب محدوده‌ها:
```
ls file[a-zA-Z0-9].txt
```
با filea.txt، fileZ.txt، file5.txt مطابقت دارد.

نکته: [] مثل ? با دقیقاً یک کاراکتر مطابقت دارد، اما با محدود کردن آن به مجموعه‌ای خاص.

Brace Expansion

ساختارها

ساختار	توضیح	مثال
`{a,b,c}`	لیستی از رشته‌ها	`file{1,2,3}.txt` به `file1.txt` `file2.txt` `file3.txt` تبدیل می‌شود.
`{1..5}`	محدوده‌ی عددی	`file{1..5}.txt` به `file1.txt` تا `file5.txt` تبدیل می‌شود.
`{a..z}`	محدوده‌ی حروف الفبا	`file{a..d}.txt` به `filea.txt` تا `filed.txt` تبدیل می‌شود.
`{1..10..2}`	محدوده با گام (Step)	`{1..10..2}` به `1 3 5 7 9` تبدیل می‌شود.
`{a,b{1..3},c}`	آکولادهای تو در تو	`{a,b{1,2,3},c}` به `a b1 b2 b3 c` تبدیل می‌شود.

مثال‌ها

ایجاد چند دایرکتوری به‌صورت همزمان:
```
mkdir -p project/{src,docs,tests}
```
این دستور سه دایرکتوری project/src، project/docs و project/tests را ایجاد می‌کند. (با -p دایرکتوری project نیز ساخته می‌شود.)
ساخت فایل‌های با شماره‌گذاری:
```
touch report_{1..10}.txt
```
ده فایل خالی از report_1.txt تا report_10.txt ایجاد می‌شود.
ساخت فایل‌های با حروف الفبا:
```
touch {a..z}.txt
```
۲۶ فایل از a.txt تا z.txt ایجاد می‌شود.
ساخت فایل‌هایی با ترکیب‌های مختلف:
```
touch {jan,feb,mar}_{2024,2025}.log
```
فایل‌هایی مانند jan_2024.log، jan_2025.log، feb_2024.log و ... ایجاد می‌شود.
ساخت محدوده با گام:
```
echo {1..10..3}
# خروجی: 1 4 7 10
```
ساخت محدوده‌های عددی با پیشوند صفر (Zero-padding):
```
echo {01..10}
# خروجی: 01 02 03 ... 10
```

Tilde Expansion

Tilde Expansion با علامت تیلدا (~) انجام می‌شود و به دایرکتوری خانه (Home Directory) کاربر اشاره می‌کند.

ساختارها

ساختار	توضیح
`~`	دایرکتوری خانه‌ی کاربر فعلی.
`~username`	دایرکتوری خانه‌ی کاربر `username`.
`~+`	دایرکتوری کاری فعلی (معادل `$PWD`).
`~-`	دایرکتوری قبلی (معادل `$OLDPWD`).

مثال‌ها

رفتن به دایرکتوری خانه:
```
cd ~
# معادل cd /home/username
```
رفتن به دایرکتوری خانه‌ی کاربر root:
```
cd ~root
# معادل cd /root
```
ارجاع به یک فایل در دایرکتوری خانه:
```
cat ~/.rc
# معادل cat /home/username/.rc
```
رفتن به دایرکتوری قبلی:
```
cd ~-
# معادل cd -
```

Variable Expansion

مثال‌ها

نمایش مقدار یک متغیر:
```
name="Ali"
echo $name
# خروجی: Ali
```

نمایش متغیرهای محیطی:

echo $HOME
# خروجی: /home/username
echo $PATH
# خروجی: /usr/local/bin:/usr/bin:/bin:/usr/sbin:/sbin
echo $SHELL
# خروجی: /bin/

استفاده از متغیر در دستورات:

FILE="myfile.txt"
cat $FILE
# معادل cat myfile.txt

استفاده از آکولاد برای جدا کردن نام متغیر:

PREFIX="backup"
touch ${PREFIX}_2024.txt
# فایل backup_2024.txt ایجاد می‌شود

نکته: برای دسترسی به متغیرها درون رشته‌های با نقل‌قول دوگانه (" ")، از $ استفاده کنید. در نقل‌قول‌های تکی (' ')، متغیرها گسترش نمی‌یابند.

Command Substitution

ساختار کلی:

command1 $(command2)
# یا
command1 `command2`

مثال‌ها

ذخیره‌ی تاریخ فعلی در یک متغیر:

today=$(date +%Y-%m-%d)
echo $today
# خروجی: 2024-07-27

ایجاد یک فایل با نام شامل تاریخ:

touch backup_$(date +%Y%m%d).tar.gz
# فایل backup_20240727.tar.gz ایجاد می‌شود

شمارش تعداد فایل‌های یک دایرکتوری و نمایش پیام:
```
echo "There are $(ls -1 | wc -l) files in this directory."
```

استفاده از خروجی یک دستور به‌عنوان آرگومان دستور دیگر:

cd $(dirname $(which python))
# به دایرکتوری حاوی فایل اجرایی python می‌رود

استفاده از find در cp:
```
cp $(find . -name "*.txt") backup/
```
همه‌ی فایل‌های .txt در زیرشاخه‌ها را به دایرکتوری backup/ کپی می‌کند.

نکته: استفاده از $(...) نسبت به بک‌تیک (`) ارجح است، زیرا تو در تو (Nested) شدن در آن راحت‌تر است و خوانایی بیشتری دارد.

Arithmetic Expansion

ساختار کلی:

$((expression))

عملگرهای ریاضی

عملگر	توضیح
`+`	جمع
`-`	تفریق
`*`	ضرب (نیاز به escape ندارد در `$((...))`)
`/`	تقسیم (اعداد صحیح)
`%`	باقیمانده (Modulo)
`**`	توان

مثال‌ها

جمع دو عدد:
```
echo $((5 + 3))
# خروجی: 8
```

استفاده از متغیرها در محاسبات:

a=10
b=3
echo $((a + b))
# خروجی: 13
echo $((a / b))
# خروجی: 3 (چون تقسیم صحیح است)
echo $((a % b))
# خروجی: 1

توان:
```
echo $((2 ** 10))
# خروجی: 1024
```

افزایش یک متغیر:

count=5
((count++))    # معادل count=$((count + 1))
echo $count
# خروجی: 6

استفاده در حلقه‌ها:
```
for i in {1..10}; do
    echo $((i * i))
done
```
مربع اعداد ۱ تا ۱۰ را چاپ می‌کند.

خلاصه و جدول مقایسه‌ی انواع Expansion

نوع Expansion	نماد/ساختار	توضیح	مثال
Wildcard / Globbing	`*`, `?`, `[]`	مطابقت با نام فایل‌ها	`ls *.txt`
Brace Expansion	`{}`	تولید رشته‌های دلخواه (مستقل از فایل)	`touch file{1..10}.txt`
Tilde Expansion	`~`	اشاره به دایرکتوری خانه	`cd ~/Documents`
Variable Expansion	`$VAR`	دسترسی به مقدار متغیر	`echo $HOME`
Command Substitution	`$(command)` یا `command`	جایگزینی با خروجی یک دستور	`echo $(date)`
Arithmetic Expansion	`$((expr))`	انجام محاسبات ریاضی	`echo $((5 + 3))`

ترتیب انجام Expansionها

شل این گسترش‌ها را به ترتیب زیر انجام می‌دهد (ترتیب مهم است):

Brace Expansion ({})
Tilde Expansion (~)
Variable Expansion ($VAR)
Command Substitution ($(...))
Arithmetic Expansion ($((...)))
Pathname Expansion / Globbing (*, ?, [])

نکات پیشرفته

غیرفعال کردن Expansion (با استفاده از نقل‌قول‌ها):
- نقل‌قول تکی (' '): همه‌ی Expansionها را غیرفعال می‌کند.
- نقل‌قول دوگانه (" "): بیشتر Expansionها را غیرفعال می‌کند، اما $ (Variable و Command Substitution) و ` و \ را غیرفعال نمی‌کند.
```
echo 'My home is $HOME'
# خروجی: My home is $HOME

echo "My home is $HOME"
# خروجی: My home is /home/username
```
استفاده از set -x برای دیدن فرآیند Expansion:
```
set -x
ls *.txt
set +x
```
این کار به شما نشان می‌دهد که شل هر دستور را چگونه پس از Expansion اجرا می‌کند.
استفاده از eval برای انجام Expansion دو مرحله‌ای:
```
var=ls
eval $var
```
eval دستور را دو بار پردازش می‌کند و امکان استفاده از متغیرها به‌عنوان خود دستور را فراهم می‌کند.

ترجمه شده از منبع: منبع مستندات

Wildcards و Expansion

Wildcards / Globbing

* (Asterisk / Star)

مثال‌ها

? (Question Mark)

مثال‌ها

[] (Square Brackets / Character Classes)

ساختارها

مثال‌ها

Brace Expansion

ساختارها

مثال‌ها

Tilde Expansion

ساختارها

مثال‌ها

Variable Expansion

مثال‌ها

Command Substitution

مثال‌ها

Arithmetic Expansion

عملگرهای ریاضی

مثال‌ها

خلاصه و جدول مقایسه‌ی انواع Expansion

ترتیب انجام Expansionها

نکات پیشرفته

Wildcards و Expansion

Wildcards / Globbing

* (Asterisk / Star)

مثال‌ها

? (Question Mark)

مثال‌ها

[] (Square Brackets / Character Classes)

ساختارها

مثال‌ها

Brace Expansion

ساختارها

مثال‌ها

Tilde Expansion

ساختارها

مثال‌ها

Variable Expansion

مثال‌ها

Command Substitution

مثال‌ها

Arithmetic Expansion

عملگرهای ریاضی

مثال‌ها

خلاصه و جدول مقایسه‌ی انواع Expansion

ترتیب انجام Expansionها

نکات پیشرفته

`*` (Asterisk / Star)

`?` (Question Mark)

`[]` (Square Brackets / Character Classes)

`*` (Asterisk / Star)

`?` (Question Mark)

`[]` (Square Brackets / Character Classes)