آموزش نصب زبان سی و کامپایلر آن

برای اجرای برنامه‌های C روی هر سیستم‌عاملی، فقط کافیه کامپایلر رو نصب کنید. در ادامه مراحل نصب را برای ویندوز، مک و لینوکس به صورت جداگانه توضیح می‌دیم.

🪟 ویندوز

ساده‌ترین روش نصب کامپایلر C روی ویندوز، استفاده از winget است.

💻 مراحل نصب

ترمینال (CMD یا Windows Terminal) رو باز کنید و دستور زیر رو بزنید:

winget install MartinStorsjo.LLVM-MinGW.MSVCRT

بعد از تموم شدن نصب، ترمینال رو ببندید و دوباره باز کنید. دستور gcc خودش به PATH اضافه میشه و آماده‌ی استفاده‌ست.

✅ تست نصب

gcc --version

اگه نسخه GCC نمایش داده شد، یعنی کامپایلر با موفقیت نصب شده و می‌تونید برنامه‌نویسی رو شروع کنید.

🍎 مک (macOS)

روی مک دو روش اصلی برای نصب کامپایلر C وجود داره: از طریق Xcode Command Line Tools (ساده‌ترین روش) یا از طریق Homebrew (برای کنترل بیشتر).

روش اول: Xcode Command Line Tools (پیشنهادی)

اپل به صورت پیش‌فرض ابزارهای توسعه شامل clang و gcc رو از طریق Xcode ارائه می‌ده. ترمینال رو باز کنید و دستور زیر رو بزنید:

xcode-select --install

یک پنجره گرافیکی باز میشه و از شما می‌خواد نصب رو تأیید کنید. روی Install کلیک کنید و منتظر بمونید تا دانلود و نصب تموم بشه (بسته به سرعت اینترنت چند دقیقه طول می‌کشه).

✅ تست نصب

gcc --version

روی مک، gcc در واقع یک alias برای clang هست که کاملاً سازگار با کد C استاندارد است. اگه خروجی‌ای شبیه این دیدید، نصب موفق بوده:

Apple clang version 15.0.0 (clang-1500.0.40.1)
Target: arm64-apple-darwin23.0.0

روش دوم: نصب GCC اصلی با Homebrew

اگه می‌خواید نسخه اصلی GCC (نه clang) داشته باشید، ابتدا Homebrew رو نصب کنید:

/bin/bash -c "$(curl -fsSL https://raw.githubusercontent.com/Homebrew/install/HEAD/install.sh)"

بعد از نصب Homebrew، GCC رو نصب کنید:

brew install gcc

GCC نصب‌شده از طریق Homebrew با نام مشخص نسخه در دسترسه، مثلاً gcc-13. برای راحتی می‌تونید alias بسازید:

alias gcc='gcc-13'

این خط رو به فایل ~/.zshrc (یا ~/.bashrc) اضافه کنید تا دائمی بشه.

🐧 لینوکس

روی اکثر توزیع‌های لینوکس، GCC یا از قبل نصبه یا با یک دستور ساده نصب میشه. روش نصب بسته به توزیعی که استفاده می‌کنید فرق داره.

اوبونتو / دبیان و توزیع‌های مشابه

ابتدا لیست پکیج‌ها رو به‌روز کنید:

sudo apt update

سپس GCC رو نصب کنید:

sudo apt install gcc

اگه می‌خواید مجموعه کامل ابزارهای توسعه (شامل make، g++ و غیره) رو یک‌جا نصب کنید:

sudo apt install build-essential

Fedora / RHEL / CentOS

sudo dnf install gcc

یا برای مجموعه کامل ابزارهای توسعه:

sudo dnf groupinstall "Development Tools"

Arch Linux / Manjaro

sudo pacman -S gcc

یا برای مجموعه کامل:

sudo pacman -S base-devel

✅ تست نصب (برای همه توزیع‌ها)

gcc --version

اگه خروجی شبیه زیر دیدید، نصب موفق بوده:

gcc (Ubuntu 13.2.0-23ubuntu4) 13.2.0

🚀 اولین برنامه C روی هر سیستم‌عامل

بعد از نصب کامپایلر، می‌تونید اولین برنامه‌تون رو تست کنید. یک فایل به نام hello.c بسازید با این محتوا:

#include <stdio.h>

int main() {
    printf("Hello, World!\n");
    return 0;
}

سپس با دستور زیر کامپایل و اجرا کنید:

gcc hello.c -o hello

روی ویندوز:

.\hello.exe

روی مک و لینوکس:

./hello

اگه Hello, World! در خروجی دیدید، همه چیز درست کار می‌کنه و آماده‌ی شروع برنامه‌نویسی C هستید! 🎉