اینتلیجی آیدیا

نمای کلی (Overview)

یک IDE (محیط توسعه یکپارچه) به شما امکان می‌دهد برنامه‌ها را به‌سرعت با ترکیب ویرایشگر کد منبع با قابلیت کامپایل و اجرای کد، و ابزارهای build، تست، دیباگ و سیستم‌های کنترل نسخه بسازید.

یکی از محبوب‌ترین IDEها برای جاوا IntelliJ IDEA است. رابط کاربری کاربرپسند، مجموعه ویژگی‌های غنی و اکوسیستم گسترده آن، محیطی ایده‌آل برای مبتدیان فراهم می‌کند.

---

نصب IntelliJ IDEA

IntelliJ IDEA را از وب‌سایت IntelliJ IDEA دانلود و دستورالعمل‌ها را دنبال کنید. در نصب اولیه، ۳۰ روز آزمایشی رایگان Ultimate دارد. پس از پایان آزمایش، IntelliJ IDEA با تمام ویژگی‌های پایه جاوا کاملاً عملکردی باقی می‌ماند. اطلاعات بیشتر در مستندات نصب.

هنگام اولین اجرا، صفحه Welcome را می‌بینید. برای شروع کار با جاوا به JDK نیاز دارید. می‌توانید آن را خودتان نصب کنید یا در IntelliJ IDEA هنگام ایجاد پروژه جدید این کار را انجام دهید.

---

ایجاد پروژه جدید

از File | New | Project پروژه جدید بسازید. در ویزارد New Project مطمئن شوید Java انتخاب شده و نام پروژه را وارد کنید (مثلاً java-demo). سپس Build system را انتخاب کنید. IntelliJ IDEA از Maven و Gradle پشتیبانی می‌کند. در این آموزش یک پروژه Maven بسازید.

JDK مورد نیاز را از لیست JDK انتخاب کنید (این آموزش از Java 25 استفاده می‌کند). اگر JDK ندارید، Download JDK را انتخاب کنید.

اگر Add sample code را انتخاب کنید، کلاس Main با "Hello World" اضافه می‌شود. آن را غیرفعال بگذارید.

پس از رضایت، Create را بزنید. IntelliJ IDEA پروژه‌ای با pom.xml پایه ایجاد می‌کند. در پنل Project tool window سمت چپ، پوشه .idea حاوی پیکربندی و پوشه src حاوی کد شماست.

---

نوشتن و ویرایش کد

از Java 25 به بعد، می‌توانید compact source file بسازید:

• پوشه src/main/java را انتخاب کنید
• راست کلیک و New | Java Compact File
• نام فایل: HelloWorld

نکته: اگر Java قدیمی‌تر از 25 دارید، New | Java Class را انتخاب کنید.

متد main نقطه ورود برنامه است. compact source file متد main را خودکار اضافه می‌کند:

void main() {
    IO.println("Hello World!");
}

برای کلاس سنتی:

public class HelloWorld {
    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("Hello World!");
    }
}

هنگام تایپ، IntelliJ IDEA تکمیل خودکار کد ارائه می‌دهد. Alt+Enter پیشنهادات تعمیر ارائه می‌دهد. F2 به مشکل بعدی و Shift+F2 به مشکل قبلی می‌برد.

برای تبدیل compact source file به کلاس: متد main را انتخاب و Alt+Enter بزنید، سپس Convert into a regular class. یا .. تایپ کنید.

از تولید کد: Constructor، Getter/Setter، toString()، equals() و hashCode().

قالب‌بندی کد: ⌘⌥L (macOS) یا Ctrl+Alt+L (ویندوز/لینوکس).

---

اجرای برنامه

مستقیماً از ویرایشگر با کلیک روی دکمه سبز Run نزدیک متد main، یا ⌃⇧R (macOS) / Ctrl+Shift+F10 (ویندوز/لینوکس) اجرا کنید.

آرگومان‌ها را در Run Configurations ارسال کنید. در پاپ‌آپ Run/Debug Configurations گزینه‌های JVM، آرگومان‌ها و متغیرهای محیطی قابل تغییر هستند.

---

تست (Testing)

با ⇧⌘T (macOS) / Ctrl+Shift+T (ویندوز/لینوکس) به تست کلاس ناوبری کنید. اگر وجود ندارد، IntelliJ IDEA یکی در src/test/java ایجاد می‌کند. کتابخانه تست (مثلاً JUnit 5) را انتخاب کنید.

با Generate (⌘N یا Alt+Insert) و Test Method تست اضافه کنید. در کلاس تست، Run All Tests (⌃⇧R / Ctrl+Shift+F10) اجرا کنید.

---

دیباگ (Debugging)

ابتدا یک Breakpoint اضافه کنید: روی حاشیه خط کلیک یا ⌘F8 / Ctrl+F8. سپس با Debug اجرا کنید.

اجرا در Breakpoint متوقف می‌شود. مقادیر متغیرها و اشیا را ببینید. عبارتی را ارزیابی کنید. ادامه اجرا با F7 (Step Into) یا F8 (Step Over).

اطلاعات بیشتر در دیباگ در جاوا.

---

بازآفرینی کد (Refactoring)

از بازآفرینی استفاده کنید:

• تغییر نام: Refactor | Rename (⇧F6 / Shift+F6)
• Inline متغیر: ⌘⌥N / Ctrl+Alt+N
• Extract متغیر: ⌘⌥V / Ctrl+Alt+V
• Extract Method: ⌘⌥M / Ctrl+Alt+M
• منوی بازآفرینی: ⌃T / Ctrl+Alt+Shift+T

فراموش نکنید: پس از بازآفرینی، تست‌ها را دوباره اجرا کنید!

---

مستندسازی کد

/** بالای تعریف تایپ و Enter بزنید. IntelliJ IDEA تکمیل خودکار JavaDoc را ارائه می‌دهد. Reader Mode با ^⌥Q / Ctrl+Alt+Q. اگر Java 23+ دارید، تبدیل Javadoc به Markdown در دسترس است.

---

جستجو و ناوبری

• Search Everywhere (Shift دو بار): جستجو در فایل‌ها، تنظیمات و IntelliJ IDEA. با Tab به تب بروید.
• Find in Files (⌘⇧F / Ctrl+Shift+F): جستجو در پروژه با محدود کردن به Module، Directory یا Scope.

---

خلاصه

IntelliJ IDEA در پیشنهادات کد، اجرای برنامه، تست، دیباگ و بازآفرینی کمک می‌کند. مستندات، بلاگ، کانال YouTube و راهنما را ببینید.